| |
10
Yaratılış Miti |
|
|
livescience.com
adlı internet sitesi ‘En iyi 10’ başlığı
altında yaratılış mitlerini araştırdı.
|
|
|
|
|
livescience.com
çeviri:
Ntv
|
|
|
|
|
12.08.2007,
xelkedondurma.com |
|
|
Nors
Mitolojisi: Geniş omuzlu, adeleli tanrıları ve balık
etli tanrıçalarıyla İskandinav
ve Germen kavimlerinin eski Nors dini. Dünya (Midgard) var olmadan önce,
ateş kılıcını kullanan Surt tarafından
korunan korla kaplı Muspell; büyük bir boşluk olan
Ginnunagagap ve buzlarla kaplı Niflheim vardı. Niflheim’ın
soğuğu Muspell’in alevlerine dokunduğunda buzların
çözülmesiyle dev Ymir ve büyük inek Audhumla ortaya çıktı.
Sonra, inek, tanrı Bor ve karısını yalayarak hayata döndürdü.
Çift’in Buri adlı bir çocuğu oldu. Buri’nin ise üç oğlu
oldu: Odin, Vili ve Ve. Oğullar kalkıp Ymir’i öldürdü.
Ymir’in etinden Dünya; kemiklerinden dağlar; saçından ağaçlar;
kanından ise nehir ve denizler yaratıldı. Ymir’in içi
oyulmuş kafatasından tanrılar yıldızlı
cenneti yarattı. |
| |
Zoroastrianizm
- Zarathustra:
Tanrı Ahura Mazda tarafından yaratılan dünyayı anlatıyor.
Dağ Alburz, gökyüzüne değene kadar 800
yıl büyüdü. Göğe dokunduğu noktadan yağmur yağmaya
başlayınca Vourukaşa denizi ve iyi büyük nehir meydana
geldi. İlk hayvan olan beyaz bir boğa Veh Rod nehrinin kenarında
yaşıyordu fakat kötü ruh Angra Mainyu onu öldürdü. Boğanın
spermleri aya taşındı ve birçok hayvan ve bitki yaratıldı.
Nehrin diğer kıyısında güneş gibi parlayan ilk
adam Gayomard yaşıyordu. Angra Mainyu onu da öldürdü.Güneş,
spermlerini 40 yıl arıttı ve onlardan revent bitkisi
filizlendi. Bu bitki ilk ölümlüler Maşya ve Maşyanag’a
dönüştü. Angra Mainyu, onları öldürmek yerine kendine
tapmaları için kandırdı. 50 yıl sonra ikiz çocuk
dünyaya getirdiler ama günahlarının borcu olarak çocukları
yediler. Uzun bir zaman sonra yine ikiz çocukları dünyaya geldi;
onlardan da bütün insanlar (özellikle de Persler) meydana geldi. |
|
|
|
Babil’in
nehirlerinin kıyısında: Babil yaratılış
miti Enuma Elish, su tanrıları Apsu ve Tiamat ile başlar ve
daha genç Ea ve erkek kardeşleri gibi birçok tanrının
yaratılışını anlatır. Fakat bu genç tanrılar
o kadar çok gürültü yapar ki Apsu ve Tiamat uyuyamazlar. Apsu onları
öldürme planları yapar ama Ea hızlı davranıp
Apsu’yu öldürür. Tiamat öç almak için aralarında çılgın
köpek ve akrep adamın da bulunduğu birçok canavar yaratır.
Ea ve tanrıça Damkina kendilerini koruması için , dört gözü,
dört kulağı olan dev tanrı Marduk’u yaratır. Marduk,
Tiamat ile dövüşürken rüzgarları silah olarak kullanır
ve Tiamat’ın boğazına kötü bir rüzgar fırlatır;
sonra da kalbine ok saplayarak öldürür. Marduk, Tiamati’nin vücudunu
ortadan ikiye böler ve yeri ve gökleri yaratmak için kullanır.
Daha sonra tarım gibi tanrıların yapmak istemediği işleri
yapmaları için insanı yaratır.
|
|
|
|
Eski Mısır Ruhları:
Herşey Nu’nun kıvrılarak
dönen çılgın suyuyla başlar. Atum önce kendini yaratır
sonra da bir dağı.
Yoksa duracağı bir yer olmazdı.
Atum’un cinsiyeti yoktur ve herşeyi gören
bir göze sahiptir. Atum, bir oğul sıçratır. Bu hava tanrısı
Shu’dur. Atum sonra bir kız kusar. Bu da nem ve bulutların
tanrıçası Tefnut’tur. İkisinin görevi kargaşadan düzen
yaratmaktır. Shu ve Tefnut, dünya Geb ve gök Nut’a can verir. Başlangıçta
ikisi de birbinine sarmalanmış olsa da Geb Nut’u yukarıya
kaldırır. Yavaş yavaş dünyada düzen hüküm sürmeye
başlar ama Shu ve Tefnut geri kalan karanlıkta kaybolur. Atum
herşeyi gören gözünü çıkarır ve onları aramaya
yollar. Shu ve Tefnut gözün sayesinde geri döndüğünde Atum sevinçten
ağlar. Gözyaşlarının dünyaya değdiği yerde
insan meydana gelir.
|
|
|
Astekler:
Asteklerin anası Coatlicue, insan kalp ve
ellerinden kolyesi ve
yılanlarda eteğiyle çok ürkütücü. Hikayeye göre, Coatlicue
obsidiyen bir bıçak tarafından hamile bırakılıyor
ve ay tanrıçası olan Coyolxauhqui’yi ve güney semalarında
yıldız olacak 400 erkek çocuğu dünyaya getiriyor. Daha
sonra, gökten türlerden yapılmış bir top düşüyor.
Bunu bulup kemerine bağlayan Coatlicue yine hamile kalıyor.
Coyolxauhqui ve kardeşleri, çocuğun kimden olduğunu
bilmedikleri için çok şaşırıp kızıyor.
Fakat Coatlique’nin karnındaki savaş ve güneş tanrısı
Huitzilopochtli annesinin rahminden tamamen büyümüş ve silahlı
bir halde çıkıyor. Huitzilopochtli Coyolxauhqui’yi ateşten
bir yılan yardımıyla öldürüp kafasını gökyüzüne
fırlatıyor. Coyolxauhqui orada aya dönüşüyor.
|
|
|
Orta
Krallık Çin: Karşıt
güçler yin ve yang’ı içeren bir kozmik yumurta zamansız
boşlukta yüzer. Bir kuluçka süresinden sonra ilk varlık olan
Pan-gu ortaya çıkar. Yumurtanın ağır kısım
yin aşağıya çökerek toprağı oluştururken
hafif kısım yang ise yukarı çıkıp havayı
meydana getirir. Kısımların yeniden oluşmasından
korkan Pan-gu dünyanın üzerinde durup göğü havaya kaldırır.
18 bin yıl boyunca her gün 300cm büyüyerek gökyüzünü de genişletir.
Görevi sona erince de ölür. Vücudunun parçaları evrendeki
cisimlere dönüşür. Bazıları üzerindeki bitlerin insana
dönüştüğünü söyler. Fakat bir başka açıklama da
mevcut. Tanrıça Nuwa yalnızdır ve Sarı Nehir’deki
çamurdan erkeği yaratır. İlk insanlar onu çok neşelendirir
fakat insan yapmak uzun sürer. Bu yüzden dünyaya toprak zerreleri atar
ve bunlar insan olur. Bu acelece yapılan insanlar halkı oluştururken
ilk yaptıkları asilleri oluşturur.
|
|
|
Japonya:
Tanrılar iki ilahi kardeş yarattılar: eski bir okyanusun üzerinde
yüzen
bir köprüde duran erkek kardeş İzanagi ve kız kardeş
İzanami. İzinagi ve İzinami ilk adaya çıktılar
ve orada evlendiler. Çiftin dört sakat çocuğu oldu. Tanrılar
bunu protokolün ihlal edilmesine yordular. Evlilik ritüelinde ilk İzanami
konuştu. Evlilik törenin doğru bir şekilde tekrarlayan çift
ilişkiye girdi ve Japonya adası ile diğer tanrı ve
tanrıçaları yarattılar. Fakat İzanami, ateş tanrısı
Kagutsuchi -no-Kami’nin doğumunda öldü. Çok üzülen İzanagi
onu ölülerin bölgesi Yomi’ye kadar takip etti. İzanagi İzanami’nin
çürüyen bedenini gördü- ğünde çok korktu ve kaçtı. Öfkelenen
İzanami diğer korkunç kadınlarla birlikte onun peşine
düştü. Yomi’nin girişinden kaçan İzanagi girişi
kayayla kapattı. Böylece ölümü yaşamdan sonsuza kadar ayırmış
oldu.
|
|
Hint Kozmolojisinin Brahma’yla randevusu:
Hint kozmolojisi
birçok yaratılış miti içeriyor ve yüzyıllar boyunca
asıl oyuncular sürekli değişiyor. En eski Vedik metninde
Rig Veda, Puruşa adında bin kafalı, gözlü ve ayaklı
bir devi anlatıyor. Pruşa parmaklarıyla dünyayı sarıyor.
Tanrılar Pruşa’yı kurban edince vücudu yağ üretiyor,
bun dan hayvanlar doğuyor. Vücudunun parçaları dünyanın
elementlerine ve Agni, Vayu ve İndra tanrıçarına dönüşüyor.
Aynı zamanda Hindu toplumunun dört kastı Pruşa’nın
bedeninden var oluyor: rahipler, savaş- çılar, halk ve
hizmetkarlar. Tarihsel olarak Brahma (yaratan), Vişnu (koruyan) ve
Şiva (mahveden) önem kazandı. Brahm, uyuyan Vişnu’nun
karnından çıkan nilüferde ortaya çıkıyor. Brahma
daha sonra 4.32 milyar yılda evreni yaratıyor. Şiva evreni
yok ediyor ve döngü böyle devam ediyor.
|
|
|
|
Titanlar:
Eski yunan şairleri çeşitli kozmogoniler öne sürdü.
Bunlardan en
iyi korunmuş olanı Hesiod’un Teogoni’si. Teogoniye göre
ilksel kaostan Gaia (toprak ana)’nın da içinde bulunduğu en
eski ilahi güçler çıktı. Gaia gökyüzü Uranüs’ü kendini
sarması için yarattı. Hekatonşir (50 kafalı, 100 elli
canavar), Cyclopes gibi bir çok yaratıktan oluşan bir ekip
kurdular. Sonrada Titanlar meydana geldi. Uranüs kendi çocuklarından
nefret ederek onları Tartarus’a hapsetti. Öfkelenen Gaia devasa
bir orak yapıp en küçük oğlu Kronus’a verdi. Uranüs Gaia
ile ilişkiye girmek için geldiğinde Kronus belirdi ve babasının
cinsel organlarını kesti. Uranüs’ün cinsel organlarının
yayıldığı yerlerden canavarlar ve devler çıktı.
Testislerinin yayılmasıyla meydana gelen deniz köpüğünden
tanrıça Afrodit doğdu. Daha sonra, Kronus, Zeus ve
Olimpiyanlar’dan oluşan ikinci nesil tanrılara babalık
etti
|
|
|
Musevi-Hristiyan
ve İslam İnançlarının doğuşu: Yahudi
Torah ve Hristiyan
İncil’in ilk kitabı olan Cenesis/Genesis iki yaratılış
hikayesi barındırır. Bunların ikisi de Musevi,
Hristiyan ve İslami inançlarda dünyanın yaratılışı
olarak kabul edilir. İlkinde Tanrı “Işık olsun,”
der, ışık meydana gelir. Altıncı günde Tanrı
gökyüzünü, toprağı, bitkileri, ayı, güneşi,
hayvanları ve insanları yaratır. Yedinci günde Tanrı
dinlenir ve yarattıklarını düşünür. İkinci
hikayede Tanrı ilk insan Adem’i topraktan yaratır, cennete/bahçeye
koyar ve yasak ağaçtan elma yememesini öğütler. Adem yalnızdır.
Tanrı Adem’in kaburga kemiğinden Havva’yı yaratır.
Konuşan bir yılan Havva’yı elmayı yemesi için ikna
eder, Havva da Adem’i. Tanrı öğrendiğinde onları
cennetten kovar ve ölümlü yapar.
|
|
|
|
|
| |
Bigire
|