|
yê herî bi nav û deng Xelîlê
Berfê |
|||
|
06.04.2008,
info@xelkedondurma.com |
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
Kemal Tolan |
|||
|
|
|||
|
|
Heyla
dayê Delane Heyla
bavo Delane Nûrê
digo: Emo
lawo de deleane Qaso
birayo delane Lê
lê Rewşê mala bavê şewitiyê delane De
hûnê dev ji malê dinya yê berdin Malê dinya yê hemûk qirêja destaye |
|
Xelîlê Berfê Kirasguhastina rêzdar XELÎLÊ BERFÊ, dengbêjê ku şahîdê zargotina Êzdiyan yê herî bi nav û deng, ez egelekî xemgîn kirim! Min
jî bi dilekî xemgîn bihîst ku şahîdê zargotina me Êzdiyan yê herî
bi nav -deng û dengbêjê di nava civaka me de zahf dihate hizkirn XELÎLÊ
BERFÊ (1920-2008), di 03.04.2008 de kirasguhastiye. Ez dizanim şahîdên mîna dengbêj XELÎLÊ BERFÊ, yê ku di peyvên stranên xwe de gelek serpêkhatiyên netewa me Kurdan û bi taybetî jî piraniya buyerên bi serên endamên civaka me Êzdiyan ve hatî zelal didana xwanê kêmbûn. Dilêşa min ya herî mezin jî ewe, gava ev şahîdên zargotin û floklora me Kurdan kiras diguhêz (dimir)in û bi taybetî jî gava yekî ji “revebir”, “berpirsyar” û “rêberên” civak anjî netewa me ew arşîva di dilê wan de hebû tomar ne kiri be, hingê piraniya xizna arşîva çande û kultura me ya herî zindî û ne hatî lêkolîn kirin jî bi wan re binax dibe… |
|
Mixabin
heta nih tu firsenda min çênebû ku ez li ber rêzdar, dengbêj, zahmetkêş
û Xwedê jê raziyê XELÎLÊ BERFÊ rûnêm û xwe berdime nava vê arşîva
di dilê wî de hebû. Lê, min çend stranên dengbêjê di nava civaka xwe
de hizkirî ji ber kasetekî dengê wî nivîsandibûn û ew jî di kitêba
xwe ya bi navê “Hebûn û Tûnebûna Êzdiyan Tev Romanên Zîndîne-2000”
de weşandine. Ez niha çend malikan ji wan stranên rêzdar dengbêj
XELÎLÊ BERFÊ pêşkêşî we hêjayan dikim. “Şerê
Şêx Mîrza (1828..?) Wezîro
wezîro oyo, Lo
lo şêxê mino, tiştê
te kir, kesî li darê dinya yê nekir, kesekî
perî bavê Hesen û Melo, Şêxê
Anqosya, şêxê Doqatê, berxê
Koza wezîr, derê
sara Diyarbekirê bi xwûnî nekir. Lo
Wezîro,wezîro oyo welle
ezê çibikim, kolênciya
destê, bavê Hesen û bavê Melo, şêxê
Anqosya, şêxê Doqatê, berxê
koza wezîr, xwe
iro ji nava xwûna kûçikê kumsora lez berdaye Lo
lo wezir wezîro oyo xopana
Kelê sara Diyarbekirê, bê
sewite dê Kanîne ezê
nakewime ber kustina, bavê
Hesen û bavê Melo, Şêx
Hesen, Şêxê Anqosiya, berxê koza
wezir, xortê nû hatî, gelek
hene, li Dinya yê berxê
koza Ézîdi, xortê nûhatî, ezê
ketime ber wê yekê kuçîkê , koçerên
van Medîyan û Keçkoriya, iro
sê rojin li zozanê jorin lê ser pez
û Berxê me danîne. ax
wezîr yir ………….. Şerê
Delan (1830) Heyla
dayê Delane Heyla
bavo Delane Nûrê
digo: Emo
lawo de deleane Qaso
birayo delane Lê
lê Rewşê mala bavê şewitiyê delane De
hûnê dev ji malê dinya yê berdin Malê
dinya yê hemûk qirêja destaye Min
dî eskerê mala Dewrêş begê hat û girane , ewanê
derbekê dane li Hemo, Sîno û Xaço azbata
bavê min rebenê, anîne ber mîratê. Ezê
piştî xortên Êzîdiyan, Peyayên Neqîbiyan Çibikim
ji Terş û Talanê giran, malê dinya yê Digo:
Dewrêşê
mala Dewrêş begê Serê
xortên Êzîdiyan jê kirine Cenazên
wan bi ava çemê Ridwanê ve berdane Cenazên
Xortên Neqîbiyan, çûne
heta serê Dû avê, newala
şêlîwa û pira Bota Eza
gulî birê Îro
sê roje cenazên Xortên
Neqîbiyan Çûne
li gola Materê geriyane ………………….. Şerê
Erenzê Rindê
digo: Edlayê Erenza
Şêxan bi şewite bi darê tere Erenza
Xopan bi şewite bi darê tere Hesabê
Cibo hatiye li Kela Rimêlê, bi
tevlî koma Şêxên Ereban û eskerên: Eynikê,
Eyndarê, Eynkafê, Eynberanê, çiqas
Hecî, Sofyên Xerzan, Xiya û Bekiran hemû
anîne bixwere. Min
dît Mêçoyê mala Şêxo Li
Êganê Meyro, li
Keleşê Çelo, li
Şêx Hemê Seyro, li
Gêeçanê Gîro, li
peyayên Neqîban, li
xortên Qizilan û Êzîdiyan dikre
gazî û digo: Bav
û Biran, hûnê mêhrî çêbin,destê xwe xweş hilînin. Êganê
Meyro li egît û xweş Mêran dikre gazî û digot: Ezê
bi bayrqa Êzî kim, heger Xwedê û Siltan Êzîdî îro bi mere rast hilîne,
emê bikin; heft roj û heft şevan, Aşê Sipî û aşê Ridwanê
li ber xwîna reş bigere. …………… (Ev
stranan ji ber dengê Xelîlê Berfê, ku di kasetekê de gotibû hatine
nivisandin.)” Dibêjim,
bila rahma Xwedê li rêzdar XELÎLÊ BERFÊ
be... ! Sersaxiyê
û sebrê ji hemû nefêrên malbat, dost û pismamên wî
ra dixwazim. |
|||