|
Di Hevpeyvîna Oldarekî Êzdiyan De 2 Mahne û Giringîya Feqîrên Êzdiyan Têne Naskirin |
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
Kemal Tolan |
|||
|
|
|||
|
25.04.2008,
info@xelkedondurma.com |
|||
|
|
|
|
Hevpeyvîn 2 Kemal Tolan: Rêzdar Feqîr Elî, dema ez li zargotina Êzdayetiyê dinêrim û guhdarî dikim, dibînim ku zahf peyva “XERQE” di nav de hatiye û hêjî tê bikaranîn. Eger hûn destûrê bidine min, ez dixwazim pêşîn çend mînakan ji We re bînime ser ziman. |
|
Feqîr
Elî:
- Belê mirîdê min, keremke ez li te guhdarî dikim ! Kemal
Tolan: Mînak:
1 Di
sebeqeyeke „Terqîn û nasîn” de dibêje: “Xerqe
ji kafa nûnê Elah
mewla cumle alem miletî”
Temamî
di:
*1 Mînak:
2 Di
sebeqeyeke “Du´a Heyvê”de
dibêje: “5-
ya Melek Fexredîn! te em xûndîne li hizretê tu
me bisitrînî ji dirba Xerqê ji
şerîetê, ji terîqetê şikir,
te em havêtîne ser pişka sunetê.“
Temamî
di : *2 Mînak:
3 Di
çend sebeqeyên “Qewlê Lawikê Pîrano de dibêje: “67-
hey lawek yî pîrano : Mînak:
4 Di
sebeqeyeke „Qewlê Derwêş Adem” de dibêje: “Hindek
xerqê xwe bi kiçê re sipar e Mînak:
5 Di
sebeqên „Qewlê
Qendîla” de dibêje: “Şîxadî
hate Lalişe Şîxadî
li Laliş bû
Mînak:
6 Di
helbesta „Ebû Bekirê Şîblî û Şêxê
Cuneyd ” de jî weha dibêje: “Xerqe
û tekmîl îna wî di Ebû Bekir werîna Guh
bidin ey guşenişîna, hû dê berket xirqetê Xirqe
libsê ewlîyane,
’safî dilê e’sufîyane Dûr
ji qewê eşqîyane û ehlê kizb û bîd’etê” Temamî
di: *6 Mînak:
7 Êzdî
vêga hêjî bi libasên “Tanc û hilên” Şêx
Adî sond dixwin û lê ziyaretî dibin . Û
hîna gelek mînakên dinê... Vêca,
rêzdar Feqîr Elî, hûn
jî dikarin ji me re bibêjin, ka giringiya “XERQE” di nav zargotina Êzdiyatiyê
de çiye û “XERQE” ji kengî ve hebûye ? Feqîr
Elî:
Li
goriya ku ez dizanim, Xerqe bi hezarên salan beriya Şêx Adî de jî
hebuye. Binêre
ezê vî qewlê “XERQE” yê
ku heta vêga hîna di tu deverî de tevaya wî ne hatiye gotin û nivîsandin
ji te re bêjim.
QEWLÊ
XERQE dibêje: Berî
dinya ne bû, Ew
roj Xerqe hebû, Xerqe
libsê Xwedê û Tawsî-Melek
bi xwe bû Berî
dinya nebû, ne di sêwrand Mihbet
ew bû mêran ne hengirand Ew
roj padşayî xerqe di dehirand Berê
ne erd, ne ezman bû Berê
ne çiya, ne sekan bû Û
ne bahr , ne bînyan bû Hingê
di nav xas û Ewliya
de Xerqe îman bû Koro
te çavî spî ye, mahniya
xerqê Şêx Adî çiye? Erd
e bi kilît û ne vekiriye Ema
ji sirra melkî bihiriye Koro
te çavî kor e, mahniya
xerqê Şêx Adî çiye? Ne
vekirî, ye bi zimzim û mor e Derenca
xerqê Şêx Adî li jor e Ew
ji sirra padşahê jor e Di
kilimî grîvan e Xerqe
libasê padşê minî giran e Ew
xerqe qubleta çiqas xasan e Tac
dêje Xerqe ye Sed
evdê guhnekar e Qestke
berde mala te ye Bi
heqiya Xwedê destekî li ser yê te ye Xerqe
xelatê mêrê axa Hincî
di bin kirê Şêx Adî de Neke
kul û emelê saxa Roja
bangê yî rût û çîplax e Xerqe
dirre, rastî sir e Xerqe
xelata mêrê hir e Xerqe
xelata Xwedê bi xwe ye Êwiriye
ser qalibekî bê terşe ye Ewan
xêr nedikir û guhne li xwe dikir zêde ye Xerqe
dibê, ezê li wê me Bê
bav û bê dê me Ez
li ber kerema mewlê me Ez
li ber kerema vî mewlayî, Ez
dah me destê vî hosta yî Ser
min çêkirin xoş û şahî Ya
rebê min ! Xoş
û şahiye bi dem e Berî
Adem, berî Hawa, berî
Îsa û Mêyrem e Not
hezar sel hebûm e li dîwana te me .” Kemal
Tolan: Rêzdar Feqîr Elî, ez dixwazim ji bo aghehdariyê bibêjim, hinga ku
Feqîr Hecî Şemo(yê
ku eva serê çilûheşt salan xizmetkarê ber mala Şêx Adî ye)
hatibû Almaniya – bajarê Oldenburg`ê, hingê min û birê Sedîq Dûzgun
di 16.01.2000 de hevpeyvînek bi wî re çêkir. Rêzdar Feqîr Hecî Şemo
jî hingê çend sebeqên “qewlê xerqe” ji me re gotin, lê me ew
hevpeyvîn hingê ne weşand. Vêca,
min îro dîsa li wî bandê hevpeyvîna bi rêzdar Feqîr
Hecî Şemo re guhdarî kir û ez niha van çend sebeqên “qewlê
xerqe” yên ku ji gotinênên Feqîr Elî gotî cûde ne anjî yên ku
“qewlê xerqe” temam dikin, ji
ber gotinên Xwedê jê razî Feqîr Hecî Şemo
dinivisînim.
Kemal
Tolan û Feqîr Hecî Şemo(16.01.2000)
“Qewlê
Xerqe Dilê
vêkirî muhtac e Çî
dewrêşekî lewaz e Berkirina
siltan Şêx Adî de berke û tac e
Xerqe
libasê cebar e Hincî
kesê hilgirte ser xerqê Şêx Adî de dar e li
axretê li ber Şêx Adî û Melik Şixîn guhnekar e
Hincî
bi sirûba xerqe bigirî û
bi xezeb tê fikirî ew bê şîk kafir bî Pîrê
xerqêm Siltan Êzîd e Û
ew mahniyeke bêhîd e Û
atqata min û çendî mirîd e“
Temamî di : *7 Rêzdar
Feqîr Elî,
gelo mercên ku oldarekî Êzdî bixwaze Xerqe hilgire çine?
Feqîr Elî: Weke
ku em di sebeqên „Qewlê Axretê“ de jî dibînin, divê berî her tiştî
ev kes bîryarê bi xwe bide, „
Xwe ji xweşî û levzeta dinê bike” û xwe
ji bo xizmeta axretê amade dike. Ji
Xwedê û Şêx Adî re sê rojan rojî bigre. Gazî oldarekî Êzdî ku
Xerqe hilgirtiye dike û wî ji xwe re bike birayê axretê. Tevî endamên
civakê û Birayê axretê, nan û zadê qurbana Xerqe hilgirtinê bixwin. Dûre
birê axretê libasê dinê û kefenê axretê li birê xwe dike... Gava
kesek xerqê xwe ji xwe deyne dibêje: “Tahl,
nûr, sitar, xefar, cebar, libasê
dinê , kefenê axretê Bi
qevda melîk Şîxsîn milê rastê Yar
û birê axretê fer e li me sinetê ”
Rêzdar Feqîr
Elî, xerqe ji çê û çewa çê dibe ? Feqîr
Elî:
Tenê Feqîrên dûnav
dikarin xerqe çêkin. Xerqe,
ji hiriya miyan ya ku mîna rîs hatiye rêstin tê çêkirin. Gava rîs
temam dibe, meriv wî tevî hinek ava zimzimê berdide nava ava di sîtilekê
de û dû rojan dikelîne. Dûre hinek pel û çiqilkên dara zerguzê
davêjine nava ava kelandî û xerqe reng dikin. Dayika
Êzdî hiriya Xerqe dirêse (k.t.)
Kemal
Tolan : Xwedê xizmeta We qebûl bike û rahma Xwedê li dê, bav We û hemû
seydayên Êzdiyatiyê be. Feqîr
Elî : Amîn
! .... Çavkanî:
|
|||
