Dîk û Siri

 

Herem: Xelkedondurma

Berhevkar: Uskê Cîmîk

 

Çi hebûye û çi tûnebûye. Li gundekî dîkek hebûye. Rojekê siriyek ketiye lingê Dîk û qîjeqîjê wî li dûne belav bûye.

Rojekê hatiye gundekî. Pîrekî nên lêdixe. Wê, ûfeûfe pifêpifê ku darûbêr vêxe, lê dîsa jî dar û berê we vêneketiye. Ser û çavên we, di nav dûmen de reş bûne.

Dîk got: Le Pîrê! Çima, tu bi wî arî vineketi serê xwe diêşînî.

Pîrê got: Min xwest ku îro, hinek nan lêxîm, lê tu jî dibini ku, darûberê min tune ku ez, arî xwe vêxim.
Dîk got: Le Pîrê min delale, Di lingî min da sirîyek heye. Wî, ji lingî min derxîne û biavêje nav darûberê xwe ku, ma pê arî te vêkeve.

Pîrê bi dîzkî, di paşila xwe de derziyek derxistiye. Paşe Pîrê, derzî hûte wî kiriye û Dîk, bi we hema bîrva çûye. Pîrê, ji lingê wî, ew siriya wekî kelem derxistiye û paşe Pîrê, lingê wî bi ave şûştiye û jê re pêçandiye. Pîrê, ew sirîya jî avêtiye nav darûberî xwe. Pîrê dîtîye ku, agire xwe vêketiye û mîna agire newroze şên daye.
 
Dîk, ji kêfan ra li dor Pirê bazdaye. Wî, destên Pîrê, sed caran maç kiriye û paşe, ji Pîrê xwêtire xwe xwastiye û ew ketiye re.

Heft roj û heft şev derbas bûne.

Dîk, hatiye mala Pîre û derketiye serê gir û bang kiriye: Girgiri girgiriii, Pîrê! Pîrê! min Pîr kiriye bîre ye. Ez ji te siriye xwe dixwazim.
Pîre got: Dîko qurban, min ew siriye te, avêtê nav êr û ew şewitî.

Dîk got: na, pîre na, ez, ji te sirîye xwe dixwasim.
Pîrê got: Dîko, sirîye te şewitî.
Dîk got: Ya siriye min bide min, ya jî, tûe ji nanî lêxistî hinek nan bidî min.

Pîr û Dîk, bi ser hewdû ketine. Yekê, bi dûxê li wî xistîye, yekî jî nikulî wê kiriye. Yekê gotiye, ax. Yekî jî gotiye, gîîîk. Pîr, liwê hêlê ketiye erde. Dîk jî, livî hêlê lûtbûye.
Lê Pîre dîsa jî, ji Dîk nafilitiye û ji nanî lêxistî, heft nan dane wî. Dîk, wan heft nanan li milên xwe bar kirine û ketiye re.

 

Dîk, hindik çûye û pir çûye. Ew, ne tî û ne jî birçî bûye. Dîk, nikuliye û li dûre Şivanek dîye. Şivan, li ber pez bûye. Dîk, dîye ku Şivan, şîr bi pişkulan dixwe. Dîk, bi halî wî şaş maye. Dîk, baz daye û li ber Şivên sekinîye û gotiye: Lo şivano delalo, tî û birçiyo, bin destîyo, Tû dîn û har bûyî ku pişkul, bi şîr qe têne xwarine?

Şivên got: Ez, di bin destên axa û began da me. şev û roj, li ber pez im. Nanî ku ew didine min, li ber didanên min nagire. Loma ye ez, şîr tev bi pişkulan dixwim.
Dîk got: Lo delalo, edî tu birayê minî. Birayê min delalo, di terî min da, haft nan hane û ez van heft nanan didim te. Teê van bi kêfî dilê xwe bixwî.

Şivên, heft nanên wî, bi şîr xwariye. Şivên, sipasî wî kiriye û Dîk jî, ji Şivên xatire xwastîye û ketîye re.

Heft roj û heft şev derbas bûne.

Dîk, hatiye mala Şivên û derketiye serê gir û bang kiriye: Girgiri girgiriii, lo Şivano! Şivano!, min Şivan kiriye bin qilavo, Ez ji te heft nanên xwe dixwazim.

Şivên got: Birayê min delalo, min ew haft nanên te xwarin.
Dîk got: yan heft nanên min bide min, yan jî heft beranên xwe bide min.

Dîk û Şivan, ketine hewûdû. Yekî, bi şive li wî xistiye. Yekî jî, nikulê wî kiriye. Yekî gotiye, ax, yekî jî gotiye, gîîîk. Şivan, liwê hêle, li ser serê ketiye erde.  Dîk jî, livî hêlê, li ser boçe ketiye erde.
Lê Şivan, dîsa jî ji Dîk nafilitiye û wî heft beran dane wî. Dîk, heft beran dane ber xwe û ketiye rê.

 

Dîk, hindik çûye û pir çûye.  Ew, ne tî û ne jî birçî bûye. Ew, hatiye dora gundekî. Li wî gundê dolek hebûye. Dîk, beranên xwe li paş malan mexel kiriye û paşe, ew çûye cem gûndiyan. Dîk, dîye ku xort û keçên gûnd gowend girtine. Dîk, ketiye serê gowende û ji serîkî baz daye haye serê din. Gûndiyan, ji hopehope û ji qijeqijen wî, pir kêf dane.

Gundîyan, mişkan şerjê kirin û di biroşan de kelandine. Dîk, bi wî halî wan şaş ma ye.
Dîk, ji kalakî pirs kiriye: Lo Kalo, ev çi halî waye, qet li dawetan mişk ten serjêkirin.

Kale got: Dîko, axa û began ji desten me herd û malên me girtin. Îro, lawe min dizewice. Tû tiştekî min ku ez, li davetê serjêkim tûne.
Dîk got: Ev çi şore Kalo, rû sipiyo, Ez, dîkekî dewlemend û destvekirî me. Kalî min delalo, Li paş malên we, haft barenên min mexelin. Ezê heft beranên xwe bidim te û bi kêfî dîlî xwe van serjê kin.

Gûndiyan, heft beran ji paş malan anîne û ew serjê kirine. Di biroşan de goşt kelandine û pê xwarinên xwe çekirine. Dîk û gûndiyan, xwarin xwarine û paşe Dîk, xwatire xwe ji gûndiyan xwestiye û ew ketiye rê.

Heft roj û heft şev derbas bûne.

Dîk, hatiye mala kale û derketiye serê gir û bang kiriye: Girgiri girgiriii, Kalo! Kalo!, min Kal kiriye çêlo, ez heft beranên xwe ji te dixwazim.?
Kale got: Qurban dîko, min ew heft beranên te serjê kirin û me ew xwarin.

Dîk got: Ya heft beranên min bidî min û ya jî bûka xwe bidî min.
Kale got: Dîko, min ew heft beranên te li dawete serjê kirin.
 
Dîk û Kal, ketine hevûdû. Yekî, bi dare li wî xistiye,  yekî jî, nikulî wî kiriye. Yekî gotiye, ax. Yekî jî gotiye, gîîîk. Kal, liwe hêlê li ser pişte ketiye werde. Dîk jî, livî hêlê li ser seri ketiye erde.

Lê Kal, dîsa jî ji Dîk nafilitiye.

Kalê gotiye: Dîko, sibe tûê werî mala min. Ezê ji te re bûke, di telîs kim û li te siwar bikim.
Sibe bûye. Dîk, çûye cem Kale. Kal û gûndiyan, telîs dane ser kerê. Dîk, serê kerê re girtîye û ketiye re.

 

Dîk, hindik çûye û pir çûye. Ew, ne tî û ne jî birçî bûye. Dîk li ber tûmekî sekiniye. Dîk, destên xwe avêtiye kendire ku veke, ji hêcan re dest li wî cirifîne. Dilê wî mina doleke kiriye gumegum. Paşe, devê telîs vekiriye û çi bibine!!! Çav li wî velistine. Xû, li wî mina çeme Firate guşeguşe lê hêl bûye.

Gundiyan, li şûna bûke, delik kirine telîs. Delika devreş, ji telîs bi lêz derketîye û xwe berdaye Dîk. Dîk û dêlik ketine hevûdû. Yekê ew gez kiriye.  Yekî jî ew nikul kiriye. Yekê gotiye, ax. Yekî jî gotiye, gîîk. Dêlik, liwê hêlê, li ser dev ketiye erde. Dîk jî, livî hêlê, li ser baskan ketiye erde.
Dîk, ji delik filitiye û reviye. Wî, ji tirsa xwe ra, qet li paş xwe meznekiriye.

 

Dîk, hindik çûye û pir çûye. Ew, li serê girekî sekiniye. Wî, bi dengekî bilind bang kiriye:
gîgîgîîîîî
Min siriyek da
Bi heft nane
heft nan dan
bi heft beranan
heft beran dan
bi bûkekê
bûkek dane min
bi delikekê
gîgigîîîîîî