Gur, Rivi û legleg

 

Herem: Xelkedondurma

Berhevkar: Uskê Cîmîk

 

uske@kurdland.com

 

Çi heye û çi tuneye, li gundekî merek û se keçkên wî hebûne û ev ji wan pir hezdikiriye.

Tim gotiye: “eger keçkên min warên ber zewace xere, ez wan nedim tu merên xizan. Ezê wan bidim merên devlemend, bidim malan axan û began û mîran...

 

Sal darbas bûne.

Baran û berf li hewdu qelivîne

 

Pêşî û neysêz ji hewdû rivîne

li ber penceran takû rake tabêkan 

 

Keçkên wî mezin bûne

Yek jî yeke rind bûye

 

Xortên li ber zewace

li ber mala merik ketine rêze

 

De tu were merik, ne gotiye nûh û ne jî gotiye pêxember.

Gotiye:

herin herin, hûn xizanin

Tu keçkên xwe nadim we

ma axa, beg û mîr werin.

 

Sal derbas bûne. Ne axa, ne beg û ne jî mîr hatina. Keçkên wî mezin bûne û di mal da mane.

 

Roke merik li ber xûde geriye û gotiye: Xude, min çi ek û gû xariye ku, min keckên xwe ye rind û bermal nedan kesan. Xude, ma ez kûr bim ku, van rona min dîye. Xude, êdî kî hat ber derî mala min xere, kî hat keçkên min xwast xere, ez keçkên xwe didim van.

 

Gur

Salek darbas bûye an nebûye, roke, deriye van lêketiye. Merik derî ji hev kîriye. Mezkîriye ku gureke.

Merik got: Tu bi xêr hatî, biraye gur.

Gur gotiye: Xêr silamet kekî mino. Ez ji te keçka ta a mezin ji xwe ra dixazim.

Merik, kel gîrî bûye û çav lê têji bûye û ev keçka xwe a mezin bi gur va verêkiriye.

   

 

 

 

Rivi

Mahek darbas bûye an darbas nebû, roke, deri lêketiye. Merik derî ji hev kîriye. Mezkîriye ku riviyeke.

Merik got: Tu bê xêr hatî, biraye rivi.

Rivi gotiye: Xêr silamet kekî mino. Ez ji te keçka te a ortê ji xwe ra dixazim.

Merik, kel gîrî bûye û çav lê têji bûne û keçka xwe a ortê bi rivi va verêkiriye.

   

 

 

Leyleg

Heftek derbas bûye an darbas nebûye, roke, deri lêketiye. Merik derı ji hev kîriye. Mezkîriye ku leçlegeke.

Merik gotiye: Tu bê xêr hatî, biraye legleg.

Legleg gotiye: Xêr silamet kekî mino. Ez ji te keçka te a piçuk ji xwe ra dixazim.

Merik, kel gîrî bûye û çav lê tiji bûne û wê keçka xwe a piçûk bi leylege va verêkiriye.

   

 

 

 

Merik li mala xwe bi tene rûniştiye û poşman bûye ku, çima keçkên xwe ye delal dayiye van…

Wî gotiye;

Yek gure

Yek riviye

û yek jî leylege

tu fayde ji van neye

gûndîno ciranno

min çi kir, çi nekir

min xuli li sere xwe kir

 

Nêçîr

Roke merik derketiye nêçîrê. Di nav daristane da xazalek diye. Merik kevana xwe amade kiriye ku lê xe. De tu were xezal wî diye û ev riviye. Merik ketiye dû we. Lingê merik li kevirekî ketiye û ji kendêl da niş bûye. Ling, pê, seri û pişta wî lê

şikestiye. Merik di nav xwûne da mayiye û ev liwir bîrva çûye. Du û se ro di ser wî ra derbas bûne.

 

Roke leyleg ev diye. Leylege xebar dayiye hevalên xwe. Gûr, rivi û keçkên merik hatine ser merik û gîrîne. Merik hîng li ber miriniye bûye.

 

Van merik birine mala xwe.

Gur gotiye: Ezê birina wî bi zimanê xwe balêsim

Rivi gotiye: Ezê birina wî bi dudanên xweye tûj ji bo dêrine qul qulkî bikim

Leglege gotiye: ezê birina wî bi nikula xwe bi ben bidûrinîm.

Keçkên merik gotine: emê bavê xwe heta ku xweş dibe, bi destên xwe wî xwedî bikin

 

Gur birina merik alastiye, rivi şûna birinên wî qul kiriye, leylege birina wî bi derziye dûriye û keçkên wî jî şûna birinan wî bi paçan pêçandine û ew heta ku xweş dibe jî li wî xwedî kirine.

 

Merik xweş bûye. Gur, rivi û leyleg û keçkên wî li dora merik civîne.

Merik poşman bûye û gotiye:

mezkin, bîrmekin

min kir, hûn mekin

Her tiştekî feydake xwe heye

Vê gotine ji serê xwe qa dermexin

Bigire - Kapat