DUPÎYE HESÎ XOFE
"...Wext 17.10.1953`ye. We qet bîstî bû, we qet dîbû ku li meha Cotmehe berf dibare.
Li Xelika, li vê tarîxe;17.10.1953 berfek barî, çexe dupi kiribû,
her der ji berfe spî bû, bilindîya berfe ber deriya girtibû.
Li vî dupî çar heval li pez bûn..."
Berhevkar:
Evîndar
Wêne: Mehmet Karadağ
27.10.2004
Kilama
Hesî Xofe
Berfa
barî ji bîra min nare
Kuçike
kerîya qare-qare
Gundo!
Qere Hesen du bi îkundu ji mal tere
Keke
min li nabera Qerekûling,
goma
hemîmke şelpeze
dike
De
ware şêro! şêro!
Haye
haye keke min haye
Hiro
sisine dibare, berf û ba ye
Cûme
sere pire, peze teyî te ye
Bisk
berdane mîna gayî cuta ye
De
were şêro!
Şêro!
Min
go; Mûsa qurban! Bilûreke xe bîstîne
Pêşîye
pezî kekî min giran-giran bikşîne
Bewe
Korta Ala Kîwre, li wan awrîyana dawestîne
Şivane
wî qerejî bihevgîne
Ka
qe kes keke minî bizben li pi nawîne
De
ware şêro!
Şêro!
Şivane
vî qerajî çire-çire
Yad
raketin, xumala henîya xe da bê, bê gure-gure
Zarik
keke min bi qirbîye xe guvan bû
Go:
Hemol pêşîyê
pez vêde kes nabire
De
ware şêro!
Şêro!
Kuçike
te kûçikekî kere
Hiro
dîsa liser goma te, li te digere
Hewaneke
ew jî dizane Qere Hesen tune
Kuçike
te nizana kuva here
De
ware şêro!
Şêro!
Deme
deme keke min deme
Peze
teyî diçere li gereme
Cûme
Dedelera min go:
Xunga
Qere Hesen bi xe me
De
ware şêro!
Şêro!
Dupîye
Hesî Xofe
Ew
kilama li ser Hesen te gotin, li ser Hese Xofe, ji mêla xunga wî; 
Rehma Xofe.
Wext 17.10.1953`ye. We qet bîstî bû, we qet dîbû ku li meha Cotmehe berf dibare. Li Xelika, li vê tarîxe;17.10.1953 berfek barî, çexe dupi kiribû, her der ji berfe spî bû, bilindîya berfe ber deriya girtibû. Li vî dupî çar heval li pez bûn. Çar şivan. Xebera wan ji dupîye ku ware tunebû. Ji vana yek di bin berfe da ma bû, venegerîya gund. Navî;Hesen e, Hese Xofe. Ji bo we jî va dupîya bi navî "Hesî Xofe" teye bi navkirin. Li Xelika dibên "Dupîye Hesî Xofe". Li Xelika her kes wexta ku dupîye Hesî Xofe bûyî destpêka zivistane qebûl dikin. Bere li Xelika gundîya nedizanîn kurike xe li kîjan sale, li kîjan me hatine dine, sal, meh nedizanîn, e ku li vê sale hatine rû dine bi wan ra digotin;"Li sala ku dupîye Hesî Xofe bûyî hatine dine" . Heta niha qala vî dupî pir bû, her kes vî dupî dizane, lê va dupîya qet nehate nivîsandine. Niha bi vê nivîse ew derbase nivîse jî dibe û di dîroka nivîskî da şûna xwe digire.
Di
sala 1953 da, li Cotmehe li roka 17`a, li Qulike (zozanake Xelika ye) çar şivan
li ber kerîye pez in, van şivan
Miçe Ele, Hemke Tîrît, Sile Îwî Silî Eme û Hese Xofe ye. Hese Xofe te
gund(Xelika) ji bo ku nan, xwarin bewe Qulike(erda ku pez lê). Hesen çiqina
xwe çe dike mîna ku di klame da jî hatî gotin bi îkundu ji mal dihere;
"Berfa
barî ji bîra min nare
Kuçike
kerîya qare-qare
Gundo!
Qere Hesen du bi îkundu ji mal tere".
Hese
Xofe dige Qulike. Li wir ji pez ra
çere pir tune, nêzike wê dere sazek heye li wir gom hene, ew dixwazin pez
berve wê dere bewin, her çar şivan
dere re dikevin, li nîvî re berf tavê, pît dibare, çexe dupi dike, şivan
hevdu zor dibînin, denge şivana
bi qîrîn bi hev dide, çav çava nabînin, pez belav dibe. Şivan
dixwazin şunda
vegerin, lê pez berev nabe, nage ser hev, şivan
hevdi com(wenda) dikin, Miçe Ele bi Sile va berve Qulike ten, Hemke Tîrît bi
Hese Xofe va li paşîye
dimen. Miç û Sil bang dikin;"Hemol! Hesa! Werin, dengî xwe li dengî me
bigrin werin", lê denge wana nedihate bîstin. Miç bi Sile va bi
zor-zehmet digene Qulike, xwe dikin starekî. Bi dar û bêr, bi pûş
û palax arekî xwe dadidin, vêdixin, xwe germ dikin.
Hemol
bi Hese va di wî dupî da benda hev bernadin, lê nizanin ku va diherine, Hes
ji teqata da dikeve, juniye wî sist dibin, diweste ew
şaş
dibin herin ku, tu der xay(xuya) nakin, her der ji berfe spî bûye, Hes di nav
berfe da li ser tûpekî(qindirxe-çali) dibîne li hêla wî tûpi bi Hemol va
xwe dikin nav kilave xwe, bêçare li wir rûdinin. Heta seda dupi dewam dike. Wê
şeve li xwe weng
derbas dikin. Birçî ne, diqelifine. Hemol dixwaze cixarekê vêxe, kerve ku pê
êr vêdixin ji dest da dikeve û com(wenda) dike(bere ar bi van kervana vêdixistin).
Hemol li Hese mes dike ku Hes ber xwe va deng dike, bang dike;"Yeh,
yeh"(rasere pez dide yan jî pez berhev dike), qala iştira
dike.
Hemol
ji Hese ditirse, zeman pir nare Hemol mes dike ku denge Hese hate birîn, çav
ketine hev. Hes li wî dere dest ji heyate ber dide, heyata xwe wenda dike.
Hemol
ji wir dûr dikeve, sere xwe heytene tere, mes dike ku li dûre tiştekî
riş xay(xuya) dike,
berve wira tere. 
Dibîne ku
du mer in. Juni li Hemol sist dibin, şa
nake bi re here, dixwaze ku bang ke lê deng jê dernakeve. Hemol
li wir ger dibe, eşe
wî li seri ne, linge xwe heytene bane ku ma ew du meri bibînin. Ew du meri
Mame Hecî Heyder û Hecîye Qêlik bûn, li wî dupî hespe xwe com kiribûn,
li wana digerîyan. Ew du meri qeratîyeke riş
li ser berfe dibînin, dibên
"Em herin mes kin ka çî ye ew qeratîya" . Terin mes dikin ku
meriyeke, ew meri Hemol bû. Erda ku Hemol lê hatibû diîtin nêzike Qerekûling
bû(gundekî biçûk e, nêzike Xelika ye).
Hemol
li xwe tenin dibin Qerekûling, dibin mala Hese Îwî Dostke. Ji sobe dûr
digirin, ji ber ku germa sobe ma zerare nedê, ew çarekê dibînin, dikin nav
peze di gome da, bi helbuxa pez ew germ dibe. Paşe
Hemol dibin oda male, rûn diqewrînin di gewrîye ra derbas dikin, ixlamûre jê
ra dikelînin. Hemol giran giran bi ser xwe da te. Xebere didin mala Hemol. Ji
gund da meri ten, Hemol tere mal.
Wê
çaxe Hemol 16 salî bû. Bi
ser ve va Hemol pir zerar dî, çile kişand,
çerme wî radibû.
Li
axza din, hevale Hemol Miçe Ele bi Sile va bi xwe çûbûne gund, ew jî xelas
bûbûn. Se ro, se şeva
dupi dewam kir. Ji gund da çend meri derketin li her dere belav bûn, li Hese
Xofe gerîn, li pez gerîn. Wexta ku li pez digerin tiştî
pir balkêş(enteresan)
jî dibînin, yek ji vana; di nav berfe da qulek(delik) teye dîtin, wê dere
vedidin ku berxek tê da heye û berx hîn xweşe,
berx dikewe, bi helbuxa(buhar) ku ji devî berxe derdikeve berf dihele û
qulek(delik) çe dibe, di wê qule ra berx nefese heytene. Li her dere li Hese
Xofe digerin, yek ji gund bi hespe xwe heta ku li Hese Xofe digerîya, hespe wî
li dereke vetenciqe û mes dikin ku erda ku hesp lê venciqî, di bin berfe da
Hese Xofe ye. E ku Hese Xofe dîyî Husîne Malê Îbrêm e.
Peze
ku ji Hese Xofe da mayî tînin mal.
Xunga
Hesî Xofe li deriyê pez datewiste pez bernade, klame distire;
"Min
go; Mûsa qurban! Bilûreke xe bîstîne
Pêşîye
pezî kekî min giran-giran bikşîne
Bewe
Korta Ala Kîwre, li wan awrîyana dawestîne
Şivane
wî qerejî bihevgîne
Ka
qe kes keke minî bizben li pi nawîne
De
ware şêro! Şêro!"